Archive | juli, 2013

Stolpersteine houden geschiedenis levend | Het Hofweekblad

Op 9 juli 2013 schreef Het Hofweekblad een artikel over onze Stichting Stolpersteine.

Afgelopen vrijdag 12 juli legde de Duitse kunstenaar Gunter Demnig in Goor Stolpersteine ter nagedachtenis aan 16 Joodse inwoners die tijdens de tweede wereldoorlog zijn vermoord door de nazi’s.

De ochtend begon met de ontvangst van de 80 genodigden in de raadzaal van het gemeentehuis in Goor. De aanwezigen werden welkom geheten door Arie Holkers, voorzitter van de Stichting Stolpersteine Goor. Hij sloot zijn toespraak af met de treffende woorden: “Wij gaan straks samen namen geven aan 16 vermoorde joodse mensen uit Goor, zodat ze niet worden vergeten”.

Vervolgens was het woord aan burgemeester Ellen Nauta en Opperrabbijn Jacobs uit Amsterdam. Tijdens de toespraken was een doorlopende fotopresentatie te zien. Daarna liep de groep naar de eerste locatie aan de H. Heijermansstraat 54 voor het leggen van de eerste vier Stolpersteine. Hier sprak Rabbijn Philipson een joods dodengebed (kaddish) uit. Basisschoolleerling Sem Linthout las een gedicht voor.
Terwijl Gunter Demnig de stenen legde, vertelde bestuurslid Duco Hoek over de vier slachtoffers van dit huis.
De groep trok langs zeven plaatsen in Goor om Stolpersteine te leggen. Per locatie sloten dikwijls mensen aan: toevallige voorbijgangers of mensen die bewust naar een bepaalde plek waren gekomen.

Ook bij elk van de overige zeven locaties werd een korte toelichting gegeven op de namen van de betreffende slachtoffers, terwijl Demnig de Stolpersteine in het trottoir legde.

De Stichting Stolpersteine Goor heeft veel positieve reacties op het initiatief ontvangen. Arie Holkers, voorzitter: “We werden gestimuleerd door de reacties van mensen: zeer positief, hartverwarmend, dikwijls ook emotioneel. Tijdens het leggen van de stenen begon een voorbijganger spontaan te huilen, omdat ze als meisje van 10 jaar de moord op mevrouw Kwitser had zien gebeuren. Uiteraard weten niet alle mensen in Goor wat de zogenaamde Stolpersteine zijn. Maar uitleg zet aan tot nadenken, ook bij de jongere generatie, en dat is mede de bedoeling van het project. De 16 slachtoffers hebben hun naam terug in de Goorse gemeenschap, ze worden niet vergeten.”

In de zomer van 2012 heeft de Stichting Stolpersteine het project Stolpersteine Goor opgestart. Het enthousiaste bestuur bestaande uit Gerrit Alink, Eddy Gruppen, Duco Hoek en Arie Holkers beoogt met het laten leggen van de gedenksteentjes de Goorse inwoners een naam en een gezicht te geven die op grond van ras, religie of seksuele geaardheid door de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord.
De Stichting combineert de Stolpersteine we met de publicatie van een boek ‘Een mens is pas vergeten, als zijn naam vergeten is’ en met het aanbieden van het digitale lespakket ‘discriminatie’ aan het basisonderwijs in Goor.

In het boek wordt zowel het (Europese) project Stolpersteine van de Duitse kunstenaar Gunther Demnig beschreven, als ook de geschiedenis van de Joden in Goor en de persoonlijke verhalen van de zestien Goorse slachtoffers. Waar woonden ze, hoe leefden ze, waar werden ze vermoord. Ook zijn tal van foto’s en documenten opgenomen voor de verbeelding van de verhalen. Het boek is te koop bij Bruna en Primera winkel in Goor.

http://www.hofweekblad.nl/hofnieuwsbericht/1871

Vermoorde joodse inwoners herdacht in Goor | Video door Marcel Tettero

Journalist Marcel Tettero van De Twentsche Courant Tubantia heeft een videoverslag van het leggen van de Stolpersteine in Goor gemaakt.

Lesbrief Stolpersteine voor Goorse scholen

Lesbrief voorkantVoor de Goorse basisschoolleerlingen heeft stichting Stolpersteine Goor een lesbrief ontwikkeld. De lesbrief vertelt het verhaal van het Ruth ten Brink. In de schoolstraat is bij haar oude huis een Stolperstein gelegd.

Download de lesbrief (Pdf 7 MB)

Meer informatie over het plannen van een les met gastdocent volgt later.

Zestien Stolpersteine in Goor gelegd.

Vandaag worden ter nagedachtenis aan de Goorse slachtoffers van de jodenvervolging zestien Stolpersteine gelegd. De Berlijnse kunstenaar Gunter Demnig, de bedenker van het project, is aanwezig bij het leggen van de stenen. In totaal zijn er acht locaties waar Stolpersteine worden geplaatst ter nagedachtenis aan Goorse slachtoffers van de Jodenvervolging.

Programma:

9:30 uur

Officiele Opening door Arie Holkers, voorzitter van de stichting Stolpersteine Goor en mw. Nauta, burgemeester van de Hof van Twente.

10:00 uur

Herman Heijermanstraat 54. Hier worden vier Stolpersteine gelegd voor Abraham Polak, Hedwig Polak – Cohen, Johnny Magnus Polak en Albert Daniël ten Brink.

10:45 uur

Grotestraat 116. Hier wordt een steen gelegd voor Heiman Polak.

11:05 uur

Grotestraat 88. Hier wordt een Stolperstein gelegd voor Estella Kwitser. Vanaf deze locatie rijdt er een bus naar de volgende locaties.

11:30 uur

Naar grotestraat 19. Hier worden twee Stolpersteine gelegd voor Isidor van Engel en Johanna van Engel – Grünewald.

11:55 uur

Naar de voormalige achterstraat 55, tegenwoordig Bleekstraat. Hier wordt een Stolperstein gelegd voor Esther Polak – de Levie.

12:25 uur

Naar Deldensestraat 82. Hier worden twee Stolpersteine gelegd voor Machiel Wolff en Felicia Wolff – van Lier.

12:55 uur

Naar Schoolstraat 87. Hier wordt een Stolperstein gelegd voor Ruth ten Brink.

13:15 uur

Naar Kerkstraat 18. Hier worden vier Stolpersteine gelegd voor Israël Rosendaal, Leonard Rosendaal, Julia Rosendaal – Fankenhuis en Jette Rosendaal – van Wije.

Kunstenaar Gunter Demnig legt Stolpersteine Goor | Het Hofweekblad

Op 15 juli 2013 schreef Het Hofweekblad een artikel over onze Stichting Stolpersteine.

Op vrijdag 12 juli a.s. zal de Duitse Kunstenaar Gunter Demnig 16 Stolpersteine leggen in Goor. Op deze Stolpersteine, letterlijk ‘struikelstenen’ staan de namen van slachtoffers die door de nazi’s zijn vermoord vanwege ras, religie of seksuele geaardheid. Doel van de Stichting Stolpersteine Goor is deze zestien Gorenaren een naam en een gezicht te geven, hun levensverhaal te vertellen.

De Stolpersteine zijn ongeveer 10 bij 10 centimeter en worden gelegd op 8 plaatsen in Goor. Op elke steen komt een messingplaatje met de naam, geboortedatum, datum van deportatie en datum van overlijden van het slachtoffer. Ze worden geplaatst direct voor de woonhuizen waar de slachtoffers destijds hebben gewoond.

Gunter Demnig legt de 16 stenen, verspreid over 8 plaatsen in bijzijn van burgemeester mw. Nauta, wethouders Eshuis en Sijbom, de opperrabbijn van Joods Nederland, de heer Jacobs en de rabbijn van de synagoge in Enschede, de heer Philipson. Verder zijn aanwezig familie van de slachtoffers, familie van toenmalige onderduikadressen en de huidige bewoners van de woningen waar de slachtoffers gedurende de tweede wereldoorlog woonden.

Aansluitend aan het leggen van de stenen presenteert de Stichting Stolpersteine Goor een boek met de verhalen van de 16 slachtoffers, een lespakket voor de groepen 8 van de basisscholen in Goor en een wandelroute, die leidt langs alle Stolpersteine.

De Stichting Stolpersteine Goor is vorig zomer opgericht en heeft het afgelopen jaar onderzoek gedaan naar de slachtoffers in Goor. Hierbij is veelvuldig gebruik gemaakt van archieven onder andere het archief van kamp Westerbork.

De Stolpersteine

De Duitse kunstenaar Gunter Demnig is bedenker en uitvoerder van het project ‘Stolpersteine’. Het project dat in de jaren negentig begon in Berlijn heeft zich als een olievlek verspreid over Europa. Momenteel zijn er verspreid over tal van Europose landen al meer dan 35.000 stenen gelegd. Zijn motto: ‘een mens is pas vergeten als ook zijn naam vergeten is’.

De stenen worden geplaatst voor slachtoffers, die vanwege ras, religie of seksuele geaardheid zijn vermoord door de nazi’s. De stenen worden gelegd in het trottoir vóór de huizen waar de slachtoffers gewoond hebben.

Joodse Gorenaren krijgen ‘gezicht’ | Nieuws van de Week

Op 2 juli 2013 schreef Het Nieuws van de Week een artikel over het leggen van Stolpersteine.

Door: Jenny Ter Maat

‘Een mens is pas vergeten, als zijn naam vergeten is’. Dat is de titel van het boek dat vrijdag 12 juli gepresenteerd wordt, op dezelfde dag dat in Goor de ‘Stolpersteine’ oftewel struikelstenen gelegd worden.

Met de publicatie van dit boek en het leggen van de stenen krijgen de Joodse inwoners van Goor, die door de nazi’s vermoord werden, een naam en een gezicht, een plek in Goor terug.

De auteurs, Gerrit Alink, Eddy Gruppen, Duco Hoek en Arie Holkers, begonnen in de zomer van 2012 het project Stolpersteine Goor. Ruim negen maanden speurden ze in archieven in binnen- en buitenland naar informatie over de slachtoffers uit Goor. Ze spraken familieleden, vrienden en buren, controleerden de gegevens die met grote zorgvuldigheid behandeld werden. Vergissingen moesten immers uitgesloten worden. In het boek is de geschiedenis van de Joden in Goor in woord en beeld gevat. De persoonlijke verhalen van de zestien Goorse slachtoffers zijn er in opgetekend. Men leest waar ze woonden, hoe ze leefden, waar ze werden vermoord. Foto’s en documenten maken de verhalen tastbaar. Het zijn aangrijpende verhalen. Verhalen van gewone mensen die in een hel terechtkwamen.

Eén van de verhalen gaat over de familie Rosendaal, die op de hoek van de Kerkstraat en de Wheeme woonde. In 1920 verhuisde de familie van Stokkum naar Goor en begon een manufacturenwinkel. Het gezin bestond uit vijf personen: vader Izak Rosendaal (1882), Moeder Jette van Wije (1879) en de kinderen Israël (1911), Lena (1914) en Leonard (1918). Toen de oorlog begon was Izak al overleden; zijn vrouw en de drie kinderen woonden nog aan de Kerkstraat 18. Een gewoon gezin. Toen kwam de oorlog en familieleden werden opgepakt, doken onder, werden verraden, werden gescheiden van elkaar en kwamen om in verschillende kampen. “We hopen dat we de zestien slachtoffers een naam en een gezicht hebben gegeven, voor toen, nu en de toekomst”, aldus de auteurs. Het boek is vanaf vrijdag 12 juli verkrijgbaar in de boekhandel in Goor.